Thứ Ba, 16 tháng 4, 2019

Báo Đại Đoàn Kết: Đồng bằng sông Cửu Long: Tổ chức lại không gian sản xuất

Đây là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ tại Diễn đàn 'Củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp ứng phó với biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long' diễn ra ngày 16/4 tại Đồng Tháp.

Bài viết này thuộc danh mục:✅ Kinh tế, được chúng tôi tổng hợp từ báo Đại Đoàn Kết, nguồn bài: http://daidoanket.vn/kinh-te/dong-bang-song-cuu-long-to-chuc-lai-khong-gian-san-xuat-tintuc434734

Mô hình cánh đồng mẫu lớn đang phát huy hiệu quả.

Tác động của biến đổi khí hậu

Thời gian qua, ngành nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đạt được nhiều thành tựu quan trọng và trở thành vùng nông nghiệp chiến lược của Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế xã hội và xóa đói giảm nghèo. Cụ thể giai đoạn 2010-2017, nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long đóng góp trung bình 34,6% GDP nông nghiệp cả nước và 33,5% GDP chung của vùng. Tốc độ tăng trưởng bình quân GDP nông nghiệp ĐBSCL đạt 3,41%/năm. ĐBSCL luôn đứng đầu cả nước về sản lượng gạo, tôm nuôi, cá tra và trái cây.

Nhưng bên cạnh đó, ĐBSCL cũng chịu hậu quả nặng nề từ biến đổi khí hậu (BĐKH). Những tác động của BĐKH đối với sản xuất nông nghiệp vùng ĐBSCL có thể nhận diện trên nhiều khía cạnh. Cụ thể như gia tăng hạn hán, thiếu nước ngọt cho sản xuất và sinh hoạt (nhất là trong mùa khô); nước biển dâng gây ngập úng, sạt lở các vùng ven bờ; gia tăng xâm ngập mặn; hiện tượng thời tiết cực đoan, mưa, lũ. Hệ quả của những tác động này đến nền nông nghiệp của vùng rất lớn, thể hiện trên các mặt như: Gia tăng rủi ro tăng cho sản xuất nông nghiệp; chất lượng đất suy giảm, chi phí sản xuất lớn; tác động đến an ninh nguồn nước, đến nền kinh tế của vùng, đặc biệt là ảnh hưởng bất lợi đến sản xuất nông nghiệp về năng suất, diện tích, sản lượng các loại cây trồng, vật nuôi khi không thích ứng kịp với các hệ lụy của BĐKH và nước biển dâng gây ra.

Theo Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, BĐKH đang làm cho ĐBSCL phải hứng chịu những thiệt hại nhãn tiền như, tốc độ tăng trưởng nông nghiệp của vùng đã chậm lại, từ mức hơn 7%/năm giai đoạn 2001-2010, xuống còn khoảng trên 6% vào giai đoạn 2011-2017. Cơ cấu nội ngành dịch chuyển với tốc độ khá chậm, đến gần đây vẫn chủ yếu dựa vào trồng trọt (trên 60% tổng giá trị sản xuất nông lâm thủy sản). Sinh kế của người nông dân ĐBSCL cải thiện tương đối chậm, thiếu ổn định so với mặt bằng chung cả nước và nhiều rủi ro...

Nhân rộng mô hình HTX kiểu mới

Theo Sở NNPTNT tỉnh Đồng Tháp, thời gian qua tỉnh này đang thực hiện Đề án Tái cơ cấu ngành nông nghiệp giai đoạn từ nay đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 với mục tiêu xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả, nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh của ngành; cải thiện và nâng cao đời sống của nông dân, bảo vệ môi trường sinh thái. Trong đó, xác định HTX là chủ thể quan trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, do đó cần tập trung, củng cố, tạo điều kiện để phát triển HTX một cách bền vững, ứng phó với BĐKH để làm nền tảng và động lực để thực hiện quá trình tái cơ cấu nông nghiệp một cách hiệu quả nhất.

Ông Lê Minh Hoan – Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp cho rằng, thách thức với HTX hiện nay không chỉ là chuyển đổi hoạt động thích ứng với cơ chế thị trường mà còn để thích ứng với BĐKH. Do đó, không chỉ cần có các giải pháp công trình như đê, kè, đập... mà còn cần đến giải pháp phi công trình do chính cộng đồng dân cư tổ chức thực hiện với sự điều chỉnh của quy hoạch chung.

“Nông sản Việt Nam kém sức cạnh tranh vì chi phí cao và chất lượng kém. Như vậy, để nông sản phát triển bền vững, vừa thích ứng với BĐKH, vừa thích ứng với thị trường, cần một chương trình hành động cụ thể, đồng bộ, liên tục, kiên trì để thoát khỏi “lời nguyền” chi phí cao, chất lượng kém. Để vượt qua “lời nguyền” đó, không thể tiếp tục sản xuất cá thể, mạnh ai nấy làm, mà phải cùng hợp tác với nhau một cách tự nguyện. Điều đó cho thấy HTX là giải pháp duy nhất có tác động đến sự thành công của tiến trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, gắn với thích ứng BĐKH” – ông Lê Minh Hoan bày tỏ.

Ông Hoan cho rằng, triết lý của HTX là lợi thế dựa trên quy mô. Quy mô HTX càng lớn, thành viên càng nhiều, sẽ giúp giảm giá thành do lợi thế mua chung, tăng khả năng thích ứng với thị trường và năng lực đàm phán nhờ bán chung. Sản xuất chung một quy trình sẽ giúp tăng chất lượng nông sản.

Theo ông Trần Anh Thư – Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang: “HTX nếu phát triển đúng hướng sẽ là yếu tố, động lực cơ bản để đổi mới tư duy, nâng cao trình độ sản xuất cho người nông dân trên mọi phương diện, với mục tiêu cuối cùng là đem lại lợi ích cho người dân, góp phần vào tăng trưởng kinh tế, phát triển văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội, tạo nền tảng thúc đẩy tiến trình xây dựng nông thôn mới và tái cơ cấu ngành nông nghiệp”.

Tham dự diễn đàn, ông Lê Thanh Hiệp – Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Tiến Cường ở tỉnh Trà Vinh cho biết: Việc thực hiện chuổi giá trị sản xuất không chỉ đơn thuần là tìm kiếm vật tư đầu vào và tiêu thụ sản phẩm đầu ra mà còn làn cho thành viên, nông dân biết áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, giảm chi phí giá thành tăng thêm lợi nhuận mà còn giúp cho nông dân biết ứng phó với BĐKH.

Quy hoạch lại ngành, tổ chức sản xuất

Ông Lê Minh Hoan đánh giá, Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng BĐKH và Quyết định số 461/QĐ-TTg ngày 27/4/2018 về việc phê duyệt Đề án phát triển 15.000 HTX, liên hiệp tác xã nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020 đã thể hiện tầm nhìn chiến lược của Chính phủ đối với HTX trong tiến trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp cả nước, đặc biệt trong bối cảnh ĐBSCL đã và đang chịu nhiều thách thức do BĐKH.

Để thực hiện các mục tiêu đặt ra, ông Hoan đề nghị Chính phủ cần xây dựng một nghị định riêng để phát triển HTX nông nghiệp, tiến dần đến ban hành luật về HTX nông nghiệp, góp phần chủ động thực hiện giảm 500.000 ha đất sản xuất lúa nhưng không chuyển rủi ro từ ngành hàng lúa gạo sang rủi ro ở ngành hàng nông nghiệp khác.

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh, để ĐBSCL phát triển bền vững và thích ứng với BĐKH cần tổ chức lại không gian sản xuất, quy mô sản xuất, quy hoạch lại ngành hàng phù hợp với mỗi vùng sinh thái đặc trưng, hình thành các chuỗi ngành hàng nông sản. Trong điều kiện đó, HTX phải trở thành chỗ dựa, phát huy kinh tế hộ vốn đang manh mún, nhỏ lẻ; cần phải giữ vai trò liên kết với doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ NNPTNT, các bộ, ngành Trung ương, Liên minh HTX Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam và các địa phương tiếp tục đẩy mạnh triển khai đề án phát triển 15.000 HTX, liên hợp tác xã nông nghiệp hoạt động có hiệu quả đến năm 2020. Tập trung thực hiện có hiệu quả đề án thí điểm hoàn thiện, nhân rộng mô hình HTX kiểu mới giai đoạn 2016-2020, gắn với việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020; kịp thời biểu dương, khen thưởng những điển hình tiên tiến, cách làm sáng tạo; phổ biến, triển khai nhân rộng hô hình HTX kiểu mới có hiệu quả và sức lan tỏa cao...

Quốc Trung

Tìm kiếm:✨

  • BĐKH, Vương Đình Huệ, Đồng bằng sông cửu long, Phó thủ tướng, Đồng Tháp, Lê Minh Hoan, Nông nghiệp, Biến đổi, Thích ứng, Khí hậu, Ứng phó, Củng cố, Nông dân, Liên kết, Mô hình, Kinh tế, Hoan, Sản xuất, Tỉnh ủy Đồng Tháp, Thí điểm, Cơ cấu, Tiêu nước, Môi trường sinh thái